Ο βασιλικός πολτός αποτελεί πόλο έλξης για τους επιστήμονες και ουκ ολίγες έρευνες έχουν γίνει γι´αυτόν. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι βιταμίνες που περιέχονται στον βασιλικό πολτό, δεν βρίσκονται σε ελεύθερη μορφή, αλλά είναι συνδεδεμένες με κάποιες πρωτεΐνες και δημιουργούν τα συνένζυμα, ουσιές που ζητούνται από τον οργανισμό και είναι πιο απορροφήσιμες.
Τον βασιλικό πολτό παράγουν εργάτριες μέλισσες ηλικίας 6-12 ημερών, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες της κυψέλης εσωτερικά. Στο χρονικό διάστημα των 5-6 πρώτον ημερών ζωής τους ενεργοποιείται ένα ζευγάρι αδένων, οι λεγόμενοι υποφαρυγγικοί, πού είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή της γονοτροφής ή μελισσογάλακτος ή και τελικά του βασιλικού πολτού. Οι αδένες αυτοί ονομάζονται υποφαρυγγικοί, διότι βρίσκονται στο ύψος του υποφάρυγγος του στόματος της εργάτριας. Είναι δύο ξεχωριστοί αδένες αλλά ίδιοι μεταξύ τους, απαρτιζόμενος ο καθένας από ένα πολύ μακρύ,συσπειρωμένο και ελικοειδή σωληνίσκο που πάνω του είναι συνδεδεμένα,με παράπλευρα σωληνάκια,εκατοντάδες μικρά στρογγυλεμένα σωματίδια, ο αδενώδης ιστός των οποίων είναι αυτός που παράγει την υγρή γονοτρόφη. Για να μπορέσουν, όμως, οι εργάτριες να παράξουν βασιλικό πολτό πρέπει να υπάρχει μέσα στην κυψέλη επάρκεια γύρης και μελιού. Αυτά λειτουργούν ως πρώτες ύλες, γιατί οι εργάτριες τρέφονται με αυτά και με το νερό, που χρησιμοποιούν ως φυσικό διαλύτη, ενεργοποιούν τους αδένες τους για να παράξουν βασιλικό πολτό.
Το χαρακτηριστικό του βασιλικού πολτού είναι ότι δεν είναι ένα αποθηκευμένο προϊόν μέσα στην κυψέλη, δηλαδή οι μέλισσες παράγουν τόση ποσότητα όση θεωρούν πως χρειάζονται. Δεδομένου ότι η ποσότητα αυτή προορίζεται για τις νεαρές νύμφες τις πρώτες ημέρες της ζωής τους, καταναλώνεται αμέσως. Σε αντιδιαστολή με όλα τα υπόλοιπα προϊόντα της κυψέλης, όπως μέλι, γύρη, πρόπολη, δηλητήριο, πού βρίσκονται μέσα στην κυψέλη ανά πάσα στιγμή.
Η βασίλισσα που τρέφεται με βασιλικό πολτό ολοκληρώνει τον κύκλο ανάπτυξης της 16 μέρες, ενώ η εργάτρια σε 21 μέρες. Εκτός από αυτήν την σημαντική διαφορά, υπάρχουν και άλλες σχετικά με την ανάπτυξη της βασίλισσας. Παρά το γεγονός ότι αναπτύσσεται πολύ γρήγορα, αυξάνονται αρκετά σε όγκο οι ωοθήκες της για να βοηθήσουν στην μετέπειτα πορεία της, αλλά δεν εξαφανίζονται οι υποφαρρυγγικοί αδένες που παράγουν βασιλικό πολτό, ούτε τα καλαθάκια γύρης από τα πόδια της και οι αδένες του κεριού. Θα ήταν παράλειψη, όμως, να μην αναφερθεί ότι τα σαγόνια της εργάτριας είναι πολύ πιο δυνατά από τις βασίλισσας και το κεντρί αποτελείται από δύο αγκαθωτές απολήξεις και γαντζώνεται όταν κεντρίσει με αποτέλεσμα να αποκολλάται από το σώμα της και να χάνει τη ζωή της. Της βασίλισσας, ωστόσο , είναι λείο, και στην περίπτωση που κεντρίσει δεν πεθαίνει, αφού το κεντρί δεν αποχωρίζεται από το σώμα της και μπορεί να κεντρήσει αρκετές φορές κατά την διάρκεια της ζωής της.
Σύνθεση του βασιλικού πολτού
Η σύνθεση ποικίλλει, ανάλογα με τη φύση και την ηλικία των παρανύμφων που τρέφονται απ’ αυτόν.
Έγκριτοι μελετητές αναφέρουν ότι ο βασιλικός πολτός περιέχει:
* Νερό 68,0% * Λιπίδια 5,6%
* Γλυκόζιτες 8,5% * Ανόργανα 0,8%
* Πρωτείδια 12,0% στοιχεία
Ο ΒΑΣΙΛΙΚΌΣ ΠΟΛΤΌΣ περιέχει ακόμα βιταμίνες και παραπλήσιες με τις βιταμίνες ουσίες θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νικοτίνικό οξύ, πεντοθενικό οξύ κ.α.
